Tarcza antykryzysowa – formy pomocy dla pracodawców
Formy pomocy dla pracodawców, którzy odnotowali spadek obrotów mogą dotyczyć sytuacji, kiedy jednocześnie spełniają kryteria wynikające z tzw. Tarczy oraz w przypadku, gdy spełniają kryteria z ustawy o szczególnych rozwiązaniach z ochroną miejsc pracy.
W przypadku tarczy antykryzysowej pracodawca ma do wyboru następujące formy pomocy:
– przestój ekonomiczny;
– obniżenie wymiaru czasu pracy;
– umowę ze starostą;
– mechanizmy wynikające wprost z kodeksu pracy: obniżenie wynagrodzeń, obniżenie etatu, przestój wynikający z kodeksu pracy, brak wypłat nagród uznaniowych, urlopy pracownicze, powierzenie innej pracy, praca zdalna, stosowanie mniej korzystnych przepisów prawa pracy na podstawie art. 231a kodeksu pracy, zawieszenie stosowania zakładowych przepisów prawa pracy;
W przypadku zastosowania mechanizmów wynikających z ustawy o szczególnych rozwiązaniach z ochrony miejsc pracy mam do wyboru następujące formy:
– przestój ekonomiczny;
– obniżenie wymiaru czasu pracy;
W niniejszym artykule adwokat z kancelarii adwokackiej w Warszawie i Siedlcach przedstawi Państwu formy pomocy wynikające z Ustawy antykryzysowej.
Definicje
Przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 może zwrócić́ się z wnioskiem o przyznanie świadczeń́ na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę̨ ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych świadczeń́ na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19.
Przedsiębiorcy przysługują̨ środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń́ społecznych od przyznanych świadczeń́, o których mowa w ust. 1.
Przedsiębiorca musi spełniać kryteria, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, z zastrzeżeniem, że nie zalega w regulowaniu zobowiązań́ podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.
Pracownikiem jest osoba fizyczna, która zgodnie z przepisami polskiego prawa pozostaje z pracodawcą w stosunku pracy. Przepis stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecania albo która wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż̇ stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną lub inną spółdzielnią̨ zajmującą̨ się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń́: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę̨ fizyczną.
Przestój ekonomiczny
Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż̇ o 50%, nie niższe jednak niż̇ w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.
Adwokat Warszawa wskazuje, że wynagrodzenie jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych, w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń́ pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek było wyższe niż̇ 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału obowiązującego na dzień́ złożenia wniosku.
Istotnym jest, iż przestój może dotyczyć poszczególnych grup zawodowych. Prawnik od prawa pracy podkreśla, że należy jednak przy tym pamiętać, iż nie można doprowadzić do dyskryminacji.
Obniżenie wymiaru czasu pracy
Przedsiębiorca może obniżyć́ wymiar czasu pracy o 20%, nie więcej niż̇ do 1/2 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż̇ minimalne wynagrodzenie za pracę.
Spadek obrotów gospodarczych
Przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym:
1) nie mniej niż̇ o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień́ złożenia wniosku, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż̇ pierwszy dzień́ danego miesiąca kalendarzowego, lub
2) nie mniej niż̇ o 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień́ złożenia wniosku, w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku, gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż̇ pierwszy dzień́ danego miesiąca kalendarzowego.
Wynagrodzenie jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż̇ 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału obowiązującego na dzień́ złożenia wniosku. Adwokat Siedlce wskazuje, że dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń́ pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek było wyższe niż̇ 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału obowiązującego na dzień́ złożenia wniosku.
Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu. Porozumienie zawiera pracodawca oraz:
1) organizacje związkowe
2) zakładowa organizacja związkowa
3) przedstawiciele pracowników (w przypadku trudności w przeprowadzeniu wyborów przedstawicieli pracowników z powodu COVID-19, w szczególności wywołanych nieobecnością̨ pracowników, trwającym przestojem lub wykonywaniem przez cześć́ pracowników pracy zdalnej, porozumienie to może być zawarte z przedstawicielami pracowników wybranymi przez pracowników uprzednio dla innych celów przewidzianych w przepisach prawa pracy).
Pracodawca przekazuje kopię porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia. Prawnik z kancelarii adwokackiej w Warszawie i Siedlcach podkreśla, że w przypadku, gdy pracownicy zatrudnieni u pracodawcy byli objęci ponadzakładowym układem zbiorowym pracy, okręgowy inspektor pracy przekazuje do rejestru ponadzakładowych układów pracy.
W zakresie i przez czas określony w porozumieniu w sprawie określenia warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy nie stosuje się warunków wynikających z układu ponadzakładowego oraz z układu zakładowego warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę̨ nawiązania stosunku pracy.
W porozumieniu określa się co najmniej:
1) grupy zawodowe objęte przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy;
2) obniżony wymiar czasu pracy obowiązujący pracowników;
3) okres, przez jaki obowiązują̨ rozwiązania dotyczące przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.
Przy ustalaniu warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy nie stosuje się art. 42 § 1–3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Świadczenia, o których mowa powyżej przysługują̨ przez łączny okres 3 miesięcy przypadających od daty złożenia wniosku.
Przedsiębiorca może otrzymać́ pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.
Umowa ze starostą
Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać́ przedsiębiorcy dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń́ pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń́ składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Powyższa regulacja ma również zastosowanie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, albo które wykonują̨ pracę zarobkową na podstawie innej niż̇ stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią̨ produkcyjną lub inną spółdzielnią̨ zajmującą̨ się produkcją rolną, jeżeli z tego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczeń́: emerytalnemu i rentowemu, z wyjątkiem pomocy domowej zatrudnionej przez osobę̨ fizyczną.
Przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień́ złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania, w porównaniu do łącznych obrotów z analogicznych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych roku poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy dwumiesięczny okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż̇ pierwszy dzień́ danego miesiąca kalendarzowego.
Dofinansowanie, o którym mowa powyżej w przypadku spadku obrotów o:
1) co najmniej 30% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę̨ 50% wynagrodzeń́ poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń́, jednak nie więcej niż̇ 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w rozumieniu ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem”, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy w odniesieniu do każdego pracownika;
2) co najmniej 50% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę̨ 70% wynagrodzeń́ poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń́, jednak nie więcej niż̇ 70% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy, w odniesieniu do każdego pracownika;
3) co najmniej 80% – może być przyznane w wysokości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej sumę̨ 90% wynagrodzeń́ poszczególnych pracowników objętych wnioskiem o dofinansowanie wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od tych wynagrodzeń́, jednak nie więcej niż̇ 90% kwoty minimalnego wynagrodzenia, powiększonego o składki na ubezpieczenia społeczne od pracodawcy, w odniesieniu do każdego pracownika.
Dofinansowanie może być przyznane od dnia złożenia wniosku mikroprzedsiębiorcom, małym oraz średnim przedsiębiorcom na okres nie dłuższy niż̇ 3 miesiące.
Przedsiębiorca jest obowiązany do utrzymania w zatrudnieniu pracowników objętych umową, przez okres dofinansowania oraz po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi.
Wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na swoją siedzibę̨ lub miejsce wykonywania pracy przez pracowników w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy.
Adwokat od prawa pracy w Warszawie wskazuje, że we wniosku o przyznanie dofinansowania przedsiębiorca oświadcza o:
1) wystąpieniu u przedsiębiorcy spadku obrotów gospodarczych;
2) braku przesłanek do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;
3) niezaleganiu w regulowaniu zobowiązań́ podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń́ Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.;
4) posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy, małego albo średniego przedsiębiorcy;
5) zatrudnianiu pracowników objętych wnioskiem;
6) wysokości wynagrodzenia każdego z pracownikowi objętych wnioskiem i należnych od tego wynagrodzenia składek na ubezpieczenia społeczne;
7) numerze rachunku bankowego albo numerze rachunku prowadzonego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej właściwego dla prowadzonej działalności gospodarczej.
Przedsiębiorca nie może otrzymać́ dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną̨ sfinansowane z innych środków publicznych.
W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa pracy, zapraszamy do kontaktu z kancelarią prawną – adwokat od prawa pracy jest do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy i Siedlec.
