Taki spór wymaga przede wszystkim dokładnego ustalenia, w jakich okolicznościach powstały konkretne materiały i na jakiej podstawie dana osoba wykonywała pracę na rzecz przedsiębiorstwa. Sam fakt, że projekt, tekst, kod źródłowy, fotografia czy grafika powstały podczas współpracy z firmą, nie pozwala jeszcze automatycznie przesądzić, komu i w jakim zakresie przysługują prawa. Znaczenie może mieć forma współpracy, zakres powierzonych obowiązków, treść zawartych umów, charakter utworu, sposób jego stworzenia oraz późniejszego przekazania i wykorzystywania przez przedsiębiorcę. Szczególnie istotne jest rozróżnienie sytuacji pracownika od współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, freelancerem czy wykonawcą realizującym pojedyncze zlecenie. Prawa autorskie pracownika i współpracownika B2B mogą wymagać odmiennej analizy. Dlatego przedsiębiorca nie powinien wychodzić z założenia, że skoro zapłacił za pracę określonej osoby, automatycznie uzyskał pełnię praw do wszystkich stworzonych przez nią materiałów. W przypadku pracownika należy przede wszystkim ustalić, czy stworzenie konkretnego utworu pozostawało w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Znaczenie może mieć zakres obowiązków, stanowisko, rzeczywisty charakter wykonywanej pracy oraz okoliczności powstania konkretnego materiału. Prawa autorskie do utworów pracowniczych powinny więc być oceniane na podstawie konkretnego przypadku, a nie wyłącznie faktu, że twórca pozostawał zatrudniony w przedsiębiorstwie. Przykładowo innej analizy może wymagać grafik zatrudniony właśnie w celu przygotowywania materiałów wizualnych dla firmy, a innej pracownik wykonujący na co dzień zupełnie inne obowiązki, który dodatkowo stworzył określony projekt. W razie konfliktu trzeba ustalić, czego dotyczyły jego obowiązki oraz w jakich okolicznościach powstał sporny utwór. Jeszcze inaczej może wyglądać spór o prawa autorskie ze współpracownikiem B2B. W takiej sytuacji podstawowe znaczenie ma treść umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcami. Należy sprawdzić, czy dokument zawiera postanowienia dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych, udzielenia licencji, zasad korzystania z rezultatów pracy oraz innych kwestii związanych z własnością intelektualną. Samo wskazanie w umowie B2B, że wykonawca będzie przygotowywał określone materiały, nie powinno zastępować analizy sposobu uregulowania praw do tych rezultatów. Jeżeli strony zamierzały doprowadzić do przeniesienia praw autorskich na przedsiębiorcę, dokumentacja powinna zostać oceniona pod kątem wymogów dotyczących takiego przeniesienia, jego zakresu oraz wskazanych pól eksploatacji. Podobnej analizy może wymagać umowa o dzieło lub inna umowa zawarta z twórcą. Przedsiębiorca powinien ustalić nie tylko, jaki rezultat miał zostać wykonany i jakie wynagrodzenie otrzymał wykonawca, ale również na jakich zasadach firma uzyskała możliwość korzystania z przygotowanego utworu. Właśnie brak odpowiednich postanowień może stać się źródłem konfliktu po zakończeniu współpracy. Spory często ujawniają się w momencie rozstania z pracownikiem lub współpracownikiem. Dopóki współpraca przebiega prawidłowo, firma korzysta ze strony internetowej, grafik, fotografii, oprogramowania czy innych rezultatów i kwestia zakresu praw może nie być przedmiotem szczególnej analizy. Problem pojawia się, gdy były współpracownik zaczyna kwestionować możliwość dalszego wykorzystywania materiałów albo żąda ich usunięcia. Wówczas prawnik od praw autorskich dla firm powinien przeanalizować nie tylko samą umowę, ale również dokumentację dotyczącą przebiegu współpracy. Znaczenie mogą mieć zakres obowiązków, zamówienia, specyfikacje projektów, korespondencja, protokoły odbioru, faktury, dokumenty dotyczące wynagrodzenia oraz sposób, w jaki gotowe materiały zostały przekazane i następnie wykorzystywane przez przedsiębiorstwo. Szczególnie poważny może być spór o prawa autorskie do oprogramowania lub kodu źródłowego. Jeżeli aplikacja, platforma internetowa lub własny system informatyczny stanowią podstawę działalności przedsiębiorstwa, niepewność dotycząca zakresu posiadanych praw może mieć bezpośrednie znaczenie dla dalszego funkcjonowania biznesu. Trzeba wtedy ustalić, kto uczestniczył w tworzeniu rozwiązania, na jakiej podstawie wykonywał pracę oraz jakie postanowienia dotyczące praw zawierały poszczególne umowy. Podobne problemy mogą dotyczyć praw autorskich do strony internetowej. Strona może składać się z rezultatów pracy wielu osób: programisty, projektanta UX, grafika, fotografa, copywritera czy agencji. W przypadku sporu z jednym z wykonawców trzeba więc najpierw ustalić, którego elementu dotyczą zgłaszane roszczenia i jakie dokumenty regulowały prawa do niego. Istotnym aktywem może być również identyfikacja wizualna przedsiębiorstwa. Spór z byłym grafikiem dotyczący praw autorskich do logo, projektu opakowania lub materiałów reklamowych może pojawić się nawet wiele lat po zakończeniu współpracy. Jeżeli firma zbudowała wokół tych elementów rozpoznawalną markę, konflikt może mieć znacznie szersze konsekwencje niż samo zakwestionowanie możliwości wykorzystania pojedynczej grafiki. W przypadku fotografii produktowych należy natomiast sprawdzić dokumentację dotyczącą wykonanej sesji oraz ustalonego sposobu korzystania ze zdjęć. Firma może przez lata wykorzystywać fotografie w sklepie internetowym, kampaniach reklamowych, mediach społecznościowych i katalogach. Jeżeli po zakończeniu współpracy fotograf zakwestionuje zakres posiadanych przez przedsiębiorcę praw, konieczna będzie analiza umowy dotyczącej praw autorskich do zdjęć. W sporze znaczenie ma także rozróżnienie pomiędzy przeniesieniem praw a licencją. Firma może bowiem posiadać odpowiednie uprawnienie do korzystania z materiału mimo tego, że nie doszło do przeniesienia autorskich praw majątkowych. Wtedy należy sprawdzić zakres licencji oraz ustalić, czy sposób wykorzystywania utworu przez przedsiębiorcę mieści się w granicach wynikających z zawartej umowy. Przy umowie licencyjnej znaczenie mogą mieć między innymi zakres dozwolonego korzystania, czas, terytorium oraz charakter udzielonej licencji. W przypadku umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe należy natomiast przeanalizować przedmiot i zakres przeniesienia oraz wskazane pola eksploatacji. Nie można więc ocenić sytuacji przedsiębiorcy wyłącznie na podstawie tego, czy w dokumentacji występuje sformułowanie „prawa autorskie”. Po przeanalizowaniu dokumentacji można określić zakres praw przysługujących przedsiębiorcy oraz twórcy i ocenić zasadność przedstawianych roszczeń. Jeżeli były pracownik lub współpracownik domaga się zaprzestania korzystania z określonych materiałów, usunięcia ich ze strony albo przedstawia inne żądania, prawnik od sporów dotyczących własności intelektualnej może przygotować odpowiedź oraz reprezentować firmę w dalszych rozmowach. Analogicznej pomocy może potrzebować przedsiębiorca, który uważa, że były pracownik lub współpracownik wykorzystuje materiały stworzone wcześniej na potrzeby firmy. Również wtedy przed podjęciem działań trzeba ustalić, komu przysługują prawa i jaki jest ich zakres. Dopiero taka analiza pozwala ocenić dostępne możliwości ochrony interesów przedsiębiorstwa. Spór o własność intelektualną może mieć szczególne znaczenie przed sprzedażą firmy, wejściem inwestora lub inną większą transakcją. Jeżeli prawa do oprogramowania, marki, strony internetowej, projektów czy materiałów marketingowych są kwestionowane przez byłego współpracownika, może to wpływać na ocenę sytuacji prawnej przedsiębiorstwa. Dlatego uporządkowanie praw autorskich w firmie warto przeprowadzić jeszcze przed rozpoczęciem takiego procesu. Kancelaria Kozieradzki Kożuchowski zapewnia obsługę prawną przedsiębiorców w sporach dotyczących praw autorskich i własności intelektualnej w Warszawie i Siedlcach. Prawnik od własności intelektualnej w Warszawie może przeanalizować umowę o pracę, umowę B2B, umowę o dzieło, dokumentację dotyczącą przeniesienia praw lub licencji oraz materiały związane z powstaniem konkretnego utworu. Na tej podstawie możliwe jest ustalenie sytuacji przedsiębiorcy oraz przygotowanie odpowiedniego sposobu dalszego działania. Dokumenty dotyczące sprawy mogą zostać przekazane elektronicznie. Pozwala to przeprowadzić wstępną analizę umów, korespondencji oraz dokumentacji dotyczącej spornych materiałów bez konieczności osobistego stawiennictwa w kancelarii. Po zapoznaniu się ze sprawą przedstawiamy proponowany zakres pomocy i dalsze etapy działania.