Dziedziczenie ustawowe – czyli kto po kim dziedziczy

W poprzednim artykule Spadek – na jakiej podstawie można dziedziczyć po zmarłym, zwracaliśmy uwagę na rozróżnienie dwóch tytułów do spadku. Natomiast w niniejszej publikacji poruszona zostanie kwestia dotycząca kolejności dziedziczenia w przypadku, gdy spadkodawca nie uregulował za życia kwestii spadkowych.

I Grupa

Prawnik od spraw spadkowych z kancelarii adwokackiej w Warszawie i Siedlcach wskazuje, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Dodatkowo w przypadku, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych, a przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Przykład: Zmarły pozostawił po sobie małżonka i dwoje dzieci, z których jedno zmarło przed otwarciem spadku. Dziedziczą: małżonek 1/3 spadku, dziecko 1/3 spadku, wnuki po 1/6 spadku.

II Grupa

W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W tym przypadku udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku.

Jeżeli natomiast zmarły nie miał zstępnych ani małżonka, cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych, a gdy jedno z nich nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Dodatkowo, jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

Następnie, w przypadku, gdy jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

Przykład: Zmarły nie miał dzieci ani małżonka, pozostawił po sobie jednego z rodziców oraz dwóch braci. Dziedziczą: rodzic 1/2 spadku oraz bracia po 1/4 spadku.

III Grupa

W przypadku braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy, którzy dziedziczą w częściach równych, a jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

Ponadto w sytuacji braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

Przykład: Z rodziny zmarłego żyją dziadkowie ze strony mamy oraz dziadek ze strony taty (babcia ze strony taty nie miała dzieci). Dziedziczą: dziadkowie po 1/3 spadku.

IV Grupa

W braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych dzieciom małżonka spadkodawcy. Jednakże prawnik od spraw spadkowych podkreśla, że warunkiem koniecznym w tym przypadku jest, aby żadne z rodziców dziecka małżonka spadkodawcy nie dożyło chwili otwarcia spadku.

Przykład: Zmarły nie miał małżonka ani krewnych, w chwili śmierci żył tylko syn żony spadkodawcy z pierwszego małżeństwa (jego ojciec również już nie żył). W tym przypadku dziedziczy syn z pierwszego małżeństwa żony spadkodawcy.

V Grupa

Ustawodawca przewidział również sytuację, w której brak jest jakiejkolwiek rodziny zmarłego. Tym samym w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli natomiast ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa spadkowego, zapraszamy do kontaktu kancelarią adwokacką – nasi adwokaci od spraw spadkowych są do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec.