Kiedy wymagana jest zgoda małżonka na dokonanie czynności prawnej

W chwili zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustrój wspólności majątkowej. Adwokat od prawa rodzinnego z kancelarii prawniczej w Warszawie wskazuje, że zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, do dokonywania niektórych czynności obejmujących majątek wspólny wymagana jest zgodna obydwojga małżonków, o czym będzie mowa poniżej.

Pierwszą grupę czynności, do których wymagana jest zgodna drugiego małżonka stanowią czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Jako przykład powyższych prawnik rodzinny z kancelarii adwokackiej prawa rodzinnego wskazuje: umowę sprzedaży lub nabycia nieruchomości (zarówno o skutku zobowiązująco-rozporządzającym, jak i tylko o skutku zobowiązującym lub rozporządzającym; ustanowienie oraz przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego; wniesienie nieruchomości do spółki cywilnej; najem nieruchomości, wydzierżawienie nieruchomości; leasing.

Kolejną kategorię czynności stanowią czynności prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal. Adwokat Siedlce wskazuje, że w tym przypadku przedmiotem rozporządzenia może być tylko budynek lub lokal, w przeciwieństwie do opisanych wcześniej sytuacji dotyczących między innymi nieruchomości gruntowych, lokalowych oraz budynkowych. Z kolei jako przykład objęty dyspozycją niniejszej kategorii można wskazać: zbycie, obciążenie i odpłatne nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zbycie, obciążenie i odpłatne nabycie służebności gruntowej, hipoteki lub użytkowania.

Ponadto bez zgody drugiego małżonka nie można dokonać czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa.

Zgodnie z kodeksem cywilnym za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Natomiast przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, które obejmuje w szczególności:

– oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

–   własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

–  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

–  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

–  koncesje, licencje i zezwolenia;

–  patenty i inne prawa własności przemysłowej;

–  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

–  tajemnice przedsiębiorstwa;

–  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ostatnią grupę czynności wymagających zgody drugiego małżonka stanowią darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. Adwokat od spraw rodzinnych w Warszawie wskazuje, że do drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych można zaliczyć darowizny (prezenty) z okazji urodzin, imienin, ślubu, świąt itp. Jednakże zawsze należy przeanalizować konkretny przypadek, w oparciu o sytuację majątkową darczyńców i obdarowanego, gdyż czasami ten sam przedmiot może stanowić drobną darowiznę, a czasami może być zakwalifikowany już jako przekraczająca te wartość.

W sytuacji, gdy czynność została przedsięwzięta bez zgody drugiego małżonka, ważność takiej umowy zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Druga strona czynności prawnej może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu staje się wolna.

Natomiast sytuacja odmienna ma miejsce w przypadku dokonania przez małżonka jednostronnej czynności prawnej bez zgody drugiego małżonka, gdyż jest ona bezwzględnie nieważna z mocy prawa (w chwili jej dokonania) i nie ma możliwości późniejszego potwierdzenia jej przez drugiego małżonka.

W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszamy do kontaktu z adwokatami rodzinnymi z kancelarii adwokackiej – prawnicy są Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec.