Prowadzenie spółki wiąże się z podejmowaniem decyzji, które mogą mieć konsekwencje prawne i finansowe przez wiele lat. Zmiana wspólnika, powołanie lub odwołanie członka zarządu, sprzedaż udziałów, podwyższenie kapitału, zawarcie dużej transakcji czy konflikt pomiędzy wspólnikami wymagają nie tylko znajomości przepisów, ale również odpowiedniego zaplanowania działań.
Prawo korporacyjne obejmuje znacznie więcej niż przygotowywanie uchwał. Dotyczy organizacji funkcjonowania spółki, relacji pomiędzy wspólnikami, kompetencji zarządu i innych organów, zmian właścicielskich, transakcji dotyczących udziałów lub akcji oraz reagowania na konflikty wewnątrz spółki.
Kancelaria Kozieradzki Kożuchowski Adwokaci w Warszawie i Siedlcach świadczy obsługę prawną spółek, wspólników i członków zarządu. Pomoc może obejmować zarówno pojedynczą czynność korporacyjną, jak i stałe doradztwo prawne związane z funkcjonowaniem spółki.
Jak przygotować spółkę do bezpiecznego funkcjonowania i kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika?
Problemy korporacyjne często pojawiają się nie wtedy, gdy spółka jest już w kryzysie, ale wiele miesięcy wcześniej – przy zawieraniu umowy spółki, zmianie wspólnika, powoływaniu zarządu albo podejmowaniu ważnej decyzji biznesowej.
Przed wykonaniem istotnej czynności warto sprawdzić między innymi:
- kto jest uprawniony do podjęcia decyzji;
- czy konieczna jest uchwała wspólników;
- czy zarząd może samodzielnie zawrzeć daną umowę;
- jakie zasady reprezentacji obowiązują w spółce;
- czy umowa spółki przewiduje dodatkowe ograniczenia;
- czy wspólnik posiada prawo pierwszeństwa lub inne uprawnienia;
- czy konieczna jest zmiana umowy spółki;
- czy czynność wymaga zgłoszenia do KRS;
- jakie ryzyko ponosi członek zarządu;
- czy w konkretnej sytuacji występuje konflikt interesów.
Przykładowo, jeżeli spółka z o.o. planuje zakup nieruchomości za 3 mln zł, analiza nie powinna ograniczać się do samej umowy sprzedaży. Prawnik dla firm wskazuje, że konieczne może być również sprawdzenie kompetencji organów, zasad reprezentacji oraz wymaganych uchwał. Kodek spółek handlowych określa bowiem określone sprawy wymagające uchwały wspólników, a umowa spółki może przewidywać dodatkowe wymogi.
Jakie są najczęstsze problemy prawne w spółkach i jak ich uniknąć?
Jednym z najczęstszych źródeł problemów jest brak precyzyjnego uregulowania relacji pomiędzy wspólnikami. Dopóki spółka rozwija się prawidłowo, brak szczegółowych zasad może nie być widoczny. Problem pojawia się często dopiero wtedy, gdy wspólnicy zaczynają mieć odmienne wizje dotyczące dalszego prowadzenia biznesu.
W praktyce spory mogą dotyczyć między innymi:
- podziału zysku;
- sposobu prowadzenia działalności;
- powołania lub odwołania członka zarządu;
- wynagrodzenia wspólnika lub członka zarządu;
- sprzedaży udziałów;
- wejścia nowego inwestora;
- finansowania spółki;
- działalności konkurencyjnej;
- dostępu wspólnika do informacji;
- podejmowania strategicznych decyzji.
Prawnik dla biznesu wskazuje, iż część tych problemów można ograniczyć już na etapie tworzenia spółki. Umowa spółki albo dodatkowa umowa wspólników może przewidywać zasady wyjścia ze spółki, mechanizmy rozwiązywania sporów, ograniczenia w zbywaniu udziałów czy procedurę podejmowania decyzji w sytuacji konfliktu.
Co zrobić, gdy wspólnicy mają po 50% udziałów i nie mogą się porozumieć?
Konflikt pomiędzy wspólnikami posiadającymi po 50% udziałów może doprowadzić do poważnych problemów z podejmowaniem decyzji. Szczególnie istotne jest to w spółkach, w których brak jest dodatkowych mechanizmów rozwiązywania sytuacji patowej.
Przykładowo dwóch wspólników posiada po 50% udziałów w spółce wartej 10 mln zł. Jeden chce pozyskać inwestora i sprzedać 20% udziałów, drugi się temu sprzeciwia. Jeżeli umowa spółki nie przewiduje mechanizmu rozwiązania takiego konfliktu, spór może objąć zarówno zgromadzenie wspólników, jak i zarząd.
Warto dlatego odpowiednio wcześnie przewidzieć mechanizmy dotyczące tzw. deadlocku, czyli sytuacji, w której wspólnicy nie są w stanie podjąć wymaganej decyzji.
W zależności od konstrukcji spółki możliwe jest wprowadzenie odpowiednich mechanizmów negocjacyjnych, mediacyjnych, sprzedażowych albo innych zasad wyjścia z konfliktu.
Czy uchwałę wspólników można zaskarżyć i kiedy jest to możliwe?
Uchwały wspólników mogą stać się przedmiotem sporu sądowego, jeżeli zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa albo postanowień umowy spółki.
Problem może dotyczyć zarówno treści uchwały, jak i sposobu jej podjęcia.
Przed podjęciem lub wykonaniem istotnej uchwały warto sprawdzić:
- – prawidłowość zwołania zgromadzenia;
- – sposób zawiadomienia wspólników;
- – porządek obrad;
- – wymagane kworum;
- – wymaganą większość głosów;
- – sposób przeprowadzenia głosowania;
- – ewentualny konflikt interesów;
- – zgodność uchwały z umową spółki;
- – zgodność uchwały z KSH.
Szczególnie istotne jest zachowanie pełnej dokumentacji. Protokół, lista obecności, treść uchwały, pełnomocnictwa oraz dokumenty będące podstawą decyzji mogą mieć znaczenie w późniejszym sporze.
W praktyce warto również przed wykonaniem szczególnie istotnej uchwały sprawdzić, czy nie istnieją podstawy do jej zakwestionowania. Koszt analizy prawnej uchwały jest zazwyczaj nieporównywalnie niższy niż koszt wieloletniego sporu korporacyjnego.
Jakie dokumenty korporacyjne powinna posiadać spółka?
Prawidłowe funkcjonowanie spółki wymaga prowadzenia dokumentacji odpowiadającej jej strukturze i podejmowanym decyzjom.
W zależności od rodzaju spółki mogą być potrzebne między innymi:
- -umowa spółki lub statut;
- – uchwały wspólników;
- – uchwały zarządu;
- – protokoły zgromadzeń;
- – pełnomocnictwa;
- – dokumentacja dotycząca zmian w organach;
- – dokumentacja dotycząca podwyższenia kapitału;
- – dokumentacja dotycząca sprzedaży udziałów lub akcji;
- – umowy wspólników;
- – umowy inwestycyjne;
- – dokumentacja dotycząca finansowania;
- – dokumentacja zmian ujawnianych w KRS.
Dokument korporacyjny nie powinien być traktowany jako formalność. Dobrze przygotowana uchwała powinna jednoznacznie wskazywać przedmiot decyzji i być zgodna z umową spółki oraz właściwymi przepisami.
Przykładowo przy powołaniu członka zarządu należy zadbać nie tylko o samą treść uchwały, ale również o prawidłowe ustalenie funkcji, sposobu reprezentacji oraz wykonanie dalszych obowiązków rejestrowych.
Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki z o.o.?
Odpowiedzialność członków zarządu jest jednym z najważniejszych zagadnień prawa korporacyjnego. Sam fakt pełnienia funkcji w zarządzie nie oznacza jednak automatycznie odpowiedzialności za każdy dług spółki.
W przypadku spółki z o.o. szczególne znaczenie ma art. 299 kodeksu spółek handlowych. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu mogą odpowiadać za jej zobowiązania na zasadach określonych w tym przepisie. Ustawa przewiduje również przesłanki pozwalające członkowi zarządu uwolnić się od tej odpowiedzialności.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy kluczowy jest moment reakcji. Jeżeli spółka traci płynność, narastają zaległości wobec kontrahentów lub pojawiają się problemy z regulowaniem zobowiązań, członek zarządu powinien odpowiednio wcześnie przeanalizować sytuację prawną i finansową spółki.
Nie należy czekać do momentu, w którym egzekucja przeciwko spółce stanie się całkowicie bezskuteczna.
Na czym polega bieżąca obsługa prawna spółki?
Bieżąca obsługa prawna spółki polega przede wszystkim na zapewnieniu, aby decyzje podejmowane przez przedsiębiorstwo były zgodne z prawem, umową spółki oraz zasadami reprezentacji.
Prawnik korporacyjny może pomagać między innymi przy:
- przygotowywaniu uchwał;
- analizie kompetencji organów;
- zmianach w zarządzie;
- zmianach umowy spółki;
- zmianach wspólników;
- zmianach kapitału zakładowego;
- zgłoszeniach do KRS;
- przygotowywaniu zgromadzeń wspólników;
- analizie praw wspólników;
- przygotowywaniu pełnomocnictw;
- obsłudze transakcji udziałowych;
- analizie odpowiedzialności członków zarządu.
Praktyczna wskazówka dla przedsiębiorcy: przed podpisaniem dokumentu dotyczącego istotnej transakcji warto odpowiedzieć na trzy pytania: kto podejmuje decyzję, jaka uchwała jest wymagana i kto może podpisać dokument w imieniu spółki?
Tak prosta kontrola może zapobiec poważnym problemom korporacyjnym.
Jak sprzedać udziały w spółce z o.o. i o czym trzeba pamiętać?
Sprzedaż udziałów nie powinna ograniczać się do ustalenia ceny i podpisania umowy. W pierwszej kolejności należy sprawdzić umowę spółki oraz ewentualne ograniczenia dotyczące zbywania udziałów.
KSH pozwala umowie spółki uzależnić zbycie udziału od zgody spółki albo w inny sposób je ograniczyć.
Przykładowo wspólnik posiadający 40% udziałów chce sprzedać je inwestorowi za 2 mln zł. Przed transakcją należy sprawdzić, czy pozostali wspólnicy posiadają prawo pierwszeństwa, czy wymagana jest zgoda spółki oraz czy umowa wspólników nie przewiduje dodatkowych warunków.
Warto również uregulować:
- cenę i sposób zapłaty;
- warunki zawarcia transakcji;
- oświadczenia i zapewnienia stron;
- odpowiedzialność za nieprawdziwe informacje;
- kwestie rozliczeń ze spółką;
- poufność;
- ewentualny zakaz konkurencji;
- sposób rozwiązywania sporów.
Przy transakcji o wartości 500 000 zł, 2 mln zł czy 10 mln zł szczegółowe uregulowanie odpowiedzialności stron może mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa obu stron.
Czy warto zawrzeć umowę wspólników w spółce z o.o.?
Umowa wspólników nie jest obowiązkowym dokumentem każdej spółki, ale w wielu przedsiębiorstwach może stanowić istotne uzupełnienie umowy spółki.
Może regulować między innymi:
- – zasady głosowania;
- – politykę wypłaty zysku;
- – finansowanie spółki;
- – zasady sprzedaży udziałów;
- – pierwszeństwo nabycia udziałów;
- – wejście inwestora;
- – zakaz konkurencji;
- – poufność;
- – zasady wyjścia wspólnika;
- – mechanizmy rozwiązywania konfliktów.
Przykładowo trzech wspólników posiada odpowiednio 51%, 29% i 20% udziałów. Sama struktura udziałowa nie musi odpowiadać rzeczywistym relacjom biznesowym. Umowa wspólników może dodatkowo regulować sposób podejmowania strategicznych decyzji oraz zasady postępowania w przypadku sporu.
Dobrze skonstruowana umowa wspólników powinna odpowiadać na pytanie nie tylko „co robimy, gdy się zgadzamy?”, ale przede wszystkim „co robimy, gdy przestajemy się zgadzać?”.
Jak odwołać członka zarządu spółki z o.o. i jakie formalności trzeba spełnić?
Członek zarządu spółki z o.o. jest co do zasady powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki przewiduje inne rozwiązanie.
Odwołanie z funkcji zarządu nie oznacza jednak automatycznie zakończenia wszystkich relacji pomiędzy daną osobą a spółką.
Należy odrębnie przeanalizować:
- – funkcję członka zarządu;
- – posiadane udziały;
- – umowę o pracę lub kontrakt menedżerski;
- – ewentualny zakaz konkurencji;
- – obowiązek przekazania dokumentacji;
- – odpowiedzialność za okres pełnienia funkcji;
- – konieczność aktualizacji danych w KRS.
Jeżeli członek zarządu posiada również 50% udziałów w spółce, odwołanie go z zarządu nie powoduje automatycznie utraty tych udziałów. Funkcja w organie spółki i status wspólnika są odrębnymi kwestiami.
Ile trwa zmiana zarządu, wspólnika lub umowy spółki?
Czas przeprowadzenia czynności korporacyjnej zależy od jej rodzaju oraz liczby wymaganych formalności.
Prosta uchwała może zostać przygotowana stosunkowo szybko. Bardziej złożone mogą być natomiast:
- – zmiana umowy spółki;
- – podwyższenie kapitału;
- – sprzedaż udziałów;
- – wejście inwestora;
- – zmiana struktury właścicielskiej;
- – przekształcenie;
- – połączenie spółek;
- – wyjście jednego ze wspólników.
W przypadku zmiany umowy spółki konieczne może być zachowanie szczególnej formy oraz dokonanie odpowiednich zgłoszeń rejestrowych. Biznes.gov.pl wskazuje również na obowiązek zgłoszenia zmiany umowy spółki do KRS w określonym terminie.
Warto więc rozróżnić czas potrzebny na przygotowanie dokumentów od czasu potrzebnego na dokonanie wszystkich formalności rejestrowych.
Jakie dokumenty przygotować przed konsultacją z prawnikiem korporacyjnym?
Przed konsultacją dotyczącą ważnej decyzji korporacyjnej warto zgromadzić dokumenty pozwalające szybko odtworzyć sytuację prawną spółki.
W zależności od sprawy mogą to być:
- – umowa spółki lub statut;
- – aktualny odpis KRS;
- – lista wspólników;
- – umowa wspólników;
- – uchwały organów;
- – protokoły zgromadzeń;
- – dokumenty dotyczące udziałów;
- – umowy finansowania;
- – umowy z członkami zarządu;
- – dokumentacja planowanej transakcji;
- – korespondencja między wspólnikami;
- – dokumenty finansowe;
- – wezwania i pisma od kontrahentów.
Szczególnie przydatne jest przygotowanie krótkiej chronologii zdarzeń. Jeżeli konflikt rozpoczął się w styczniu, pierwsza sporna uchwała została podjęta w marcu, próba odwołania członka zarządu nastąpiła w maju, a w lipcu pojawiła się oferta sprzedaży udziałów, taka oś czasu może znacząco przyspieszyć analizę sprawy.
Jaką obsługę prawną spółek oferuje kancelaria w Warszawie i Siedlcach?
Kancelaria Kozieradzki Kożuchowski Adwokaci prowadzi obsługę prawną spółek w Warszawie i Siedlcach oraz wspiera przedsiębiorców z innych części Polski.
Pomoc może obejmować zarówno pojedyncze czynności korporacyjne, jak i stałą obsługę prawną zarządu oraz wspólników.
Obsługa prawna spółek może obejmować między innymi przygotowanie uchwał, analizę umowy spółki, zmiany w zarządzie, zmiany właścicielskie, sprzedaż udziałów, negocjowanie umów, przygotowanie dokumentacji transakcyjnej oraz rozwiązywanie sporów pomiędzy wspólnikami.
Kancelaria prawna w Warszawie może również reprezentować przedsiębiorców i spółki w sporach sądowych dotyczących relacji korporacyjnych, odpowiedzialności członków zarządu oraz praw wspólników.
Dlaczego warto skonsultować decyzję dotyczącą spółki z prawnikiem?
W prawie korporacyjnym wiele problemów można ograniczyć, jeżeli zostaną zauważone przed wykonaniem określonej czynności.
Prawnik korporacyjny może pomóc ustalić:
- – czy planowana decyzja należy do kompetencji zarządu czy wspólników;
- – czy potrzebna jest uchwała;
- – czy umowa spółki wymaga zmiany;
- – czy sprzedaż udziałów jest dopuszczalna;
- – jakie prawa ma wspólnik mniejszościowy;
- – jakie ryzyko ponosi członek zarządu;
- – czy występuje konflikt interesów;
- – jakie dokumenty należy przygotować;
- – czy konieczne jest zgłoszenie zmiany do KRS;
- – jakie konsekwencje może mieć określone działanie.
Warto pamiętać, że konsultacja prawna przed transakcją za 2 mln zł może być sposobem na wykrycie problemu, którego usunięcie po podpisaniu umowy byłoby wielokrotnie trudniejsze i droższe.
Ile kosztuje obsługa prawna spółki i ile kosztuje prawnik korporacyjny?
Koszt obsługi prawnej spółki zależy od rodzaju sprawy, liczby dokumentów, wartości transakcji oraz zakresu potrzebnego wsparcia.
Inaczej wyceniana może być pojedyncza uchwała lub analiza umowy spółki, a inaczej kompleksowa obsługa transakcji dotyczącej udziałów o wartości 5 mln zł, konflikt pomiędzy wspólnikami albo stała obsługa prawna zarządu.
W przypadku stałej obsługi prawnej możliwe jest ustalenie miesięcznego wynagrodzenia obejmującego określony zakres czynności. Przy pojedynczych projektach wynagrodzenie może być natomiast ustalane za konkretną czynność lub etap prac.
Przed rozpoczęciem współpracy warto ustalić, czy wynagrodzenie obejmuje przygotowanie dokumentów, konsultacje, negocjacje, zgłoszenia do KRS, udział w zgromadzeniach oraz ewentualną reprezentację w sporze.
Potrzebujesz pomocy prawnej dla spółki?
Jeżeli spółka planuje zmianę struktury właścicielskiej, sprzedaż udziałów, zmianę zarządu, wejście inwestora albo podejmuje decyzję o dużym znaczeniu finansowym, warto przeanalizować sytuację prawną przed wykonaniem transakcji.
Kancelaria Kozieradzki Kożuchowski Adwokaci zapewnia obsługę prawną spółek w Warszawie, Siedlcach oraz na terenie całej Polski. Pomoc obejmuje zarówno pojedyncze czynności korporacyjne, jak i stałe wsparcie zarządu oraz wspólników.
W sprawach wymagających szybkiego działania możliwe jest również przygotowanie uchwały, opinii prawnej, dokumentacji transakcyjnej, odpowiedzi na pismo wspólnika albo strategii działania w sporze korporacyjnym.
Najczęściej zadawane pytania
Sprawdź odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące spółek, wspólników, zarządu, udziałów i obsługi prawnej przedsiębiorców.
Czy każda ważna decyzja w spółce z o.o. wymaga uchwały wspólników?
Nie. Zakres kompetencji wspólników wynika przede wszystkim z KSH i umowy spółki. Zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, ale przepisy przewidują również sprawy wymagające uchwały wspólników. Umowa spółki może przewidywać dodatkowe wymogi.
Czy wspólnik może sprzedać udziały bez zgody pozostałych wspólników?
Nie zawsze. Należy przede wszystkim sprawdzić umowę spółki. KSH pozwala uzależnić zbycie udziału od zgody spółki albo wprowadzić inne ograniczenia.
Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki z o.o.?
W określonych sytuacjach tak. Odpowiedzialność członków zarządu może powstać na zasadach określonych w art. 299 KSH, w szczególności w związku z bezskutecznością egzekucji przeciwko spółce.
Czy można odwołać członka zarządu, który jest jednocześnie wspólnikiem?
Tak, ale odwołanie z funkcji członka zarządu nie oznacza automatycznie utraty udziałów. Funkcja w zarządzie oraz prawa wynikające z posiadania udziałów to dwie odrębne kwestie.
Czy warto zawrzeć umowę wspólników?
W wielu spółkach może być to praktyczne rozwiązanie, szczególnie gdy występuje kilku wspólników, inwestor zewnętrzny albo ryzyko konfliktu. Umowa może regulować m.in. sposób głosowania, sprzedaż udziałów, finansowanie spółki oraz zasady wyjścia wspólnika.
Co zrobić, gdy wspólnicy mają po 50% udziałów i nie mogą się porozumieć?
W pierwszej kolejności należy przeanalizować umowę spółki oraz ewentualną umowę wspólników. Następnie należy ustalić, jakiego rodzaju decyzji dotyczy konflikt i jakie mechanizmy rozwiązania sporu przewidziano w dokumentach korporacyjnych.
Czy prawnik może reprezentować spółkę w sporze między wspólnikami?
Tak, ale przed przyjęciem sprawy należy ustalić, czy interes spółki i interes konkretnego wspólnika nie pozostają w konflikcie. W zależności od sytuacji pełnomocnik może reprezentować spółkę, wspólnika albo członka zarządu, przy czym zakres pomocy wymaga indywidualnej analizy.
Oferujemy konsultację stacjonarną, telefoniczną oraz online.
Zapraszamy do wypełnienia formularza. Dobierzemy odpowiedniego specjalistę i omówimy szczegóły.
Oferujemy konsultację stacjonarną, telefoniczną oraz online. Zapraszamy do wypełnienia formularza. Dobierzemy odpowiedniego specjalistę i omówimy szczegóły.
kontakt@kkk-adwokaci.pl
Warszawa
+48 600 223 335
Siedlce
+48 664 196 155
Kontakt
Jesteśmy do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy i Siedlec.
