Przedawnienie alimentów – Czy alimenty ulegają przedawnieniu?

Sytuacja, że zobowiązany do płacenia alimentów skrzętnie się od tego uchyla jest niestety bardzo częstym przypadkiem. Nierzadko również uprawniony do alimentów nie ma świadomości, co do tego jakie środki ochrony i przez jaki czas mu przysługują, aby móc skutecznie wyegzekwować to, co prawnie mu się po prostu należy.

W myśl art. 137 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech. Niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia zasądzając odpowiednią sumę pieniężną. W uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty.

Tym samym adwokat od alimentów w pierwszej kolejności podkreśla, że prawo do żądania świadczeń alimentacyjnych nie przedawnia się. Natomiast przedawnia się wsteczne roszczenie o alimenty za każdorazowy 3-letni okres. Z racji tego, że alimenty są świadczeniem okresowym, przedawnienie wobec każdej miesięcznej zaległości liczy się niezależnie.

Istotnym jest, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia nie rozpoczyna się,
a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują małoletnim względem rodziców przez czas trwania władzy rodzicielskiej. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom aż do uzyskania przez dziecko pełnoletniości. Biorąc pod uwagę powyższe do ukończenia 21 roku życia małoletni ma prawo wystąpić z roszczeniem o zaległe alimenty.

Wskazówka!

Pozbawienie i zawieszenie władzy rodzicielskiej powoduje, że bieg przedawnienia nie zostaje zawieszony. Aby uniknąć przedawnienia zaległych alimentów należy pozostawić małoletniego pod władzą rodzicielską uchylającego się od płatności rodzica – oczywiście jest to praktyczne rozwiązanie, jedynie w sytuacji, kiedy dłużnik alimentacyjny należy do grupy tzw. biernych rodziców i opiekunów, a pozostawienie mu władzy rodzicielskiej NIE zagraża dobru i interesom małoletniego (!!!).

Skutki przedawnienia

Przedawnienie roszczenia następuje z mocy prawa i oznacza, że ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.

Dodatkowo należy podkreślić, że wobec ugruntowanego stanowiska judykatury dochodzenie alimentów za okres poprzedzający wytoczenie powództwa jest dopuszczalne tylko w ograniczonym zakresie – tj. tylko w przypadku, gdy pozostały niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie kosztów wychowania i utrzymania. Zasadą jest więc, że roszczenie alimentacyjne nie dochodzone w czasie właściwym wygasa (zasada pro praeterito nemo alitur). Zatem powód dochodząc swoich uprawnień za czas przeszły powinien wykazać, że jakieś jego usprawiedliwione potrzeby pozostały niezaspokojone względnie, że jakieś jego zobowiązania, i to zaciągnięte na pokrycie jego usprawiedliwionych potrzeb i wynikające stąd zadłużenie nie zostało pokryte. Tylko bowiem w tych granicach jego żądanie zasądzenia alimentów za czas przeszły może podlegać uwzględnieniu.