Zakaz kontaktów z dzieckiem

Z uwagi na konstytucyjną ochrona rodzicielstwa wynikająca z art. 18 Konstytucji oraz prawa rodziców do kontaktów z dzieckiem, jak i prawa dziecka do kontaktów z rodzicami, możliwość ograniczenia utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem lub pozbawienia ich tego prawa („zakazania utrzymywania kontaktów”) przez sąd należy wykładać ściśle i wąsko.

Zatem czy jest możliwe sądowe orzeczenie zakazu kontaktów, w sytuacji, jeżeli ich realizowanie zagraża dobru dziecka bądź je narusza?

Tak!

Czy jest to łatwy cel procesowy do osiągnięcia?

Zdecydowanie nie.

Stanowisko Sądu Najwyższego jest jednoznaczne i głosi, że co do zasady dobru dziecka nie służy zerwanie osobistej styczności z rodzicami, nawet gdy nie wykonują oni władzy rodzicielskiej lub zachodzą podstawy do pozbawienia ich wykonywania tej władzy. Ze względu na charakter prawa do osobistej styczności z dzieckiem odebranie rodzicom tego prawa może nastąpić wyjątkowo, np. gdy utrzymywanie osobistych kontaktów rodziców z dzieckiem zagraża jego życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa demoralizująco na dziecko.

Kryterium, które sąd bierze pod uwagę w przedmiocie:

• Ograniczenia utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem jest dobro dziecka, tj. sytuacja, w której dalsze kontakty w dotychczasowej formie i rozmiarach zagrażają temu dobru;
• Zakazu utrzymywania kontaktów, jeżeli poważnie zagrażałoby to dobru dziecka lub by je naruszało.

Nie ma prawnego wymogu, aby warunkiem pozbawienia prawa do kontaktów było ich wcześniejsze ograniczenie, ponieważ zagrożenie lub naruszenie dobra dziecka może wymagać w konkretnej sytuacji orzeczenia od razu o zakazie utrzymywania kontaktów.

Za stan poważnego zagrożenia dobra dziecka uznaje sytuację, w której rodzice wykorzystują każdą przedsiębraną realnie formę kontaktów w celu ewidentnie sprzecznym z interesem dziecka (np. deprawują je) (zob. J. Strzebinczyk, w: System PrPryw, t. 12, 2011).

Wobec utrwalonego poglądu judykatury uznaje się, iż na podstawie art. 109 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego możliwe jest zarówno całkowite, jak i częściowe ograniczenie kontaktów z dzieckiem rodzicom mającym pełną władzę rodzicielską, bez uprzedniego pozbawienia ich tej władzy, a modyfikacji zakresu kontaktów może dokonać także sąd, orzekając w wyroku rozwodowym o władzy rodzicielskiej. Zmiana zakresu kontaktów polegać powinna na wyłączeniu „niektórych ich form i – jeżeli jest to możliwe – tylko na określony czas”, a „w niektórych wypadkach może jednak okazać się konieczne całkowite ich wyłączenie we wszystkich formach na czas określony lub nawet trwale”.

Adwokat od spraw rodzinnych wskazuje, że sposoby ograniczenia prawa do kontaktów z dzieckiem mogą polegać między innymi na:

• zakazie spotykania się z dzieckiem,
• zakazie zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,
• wprowadzeniu wymogu, by spotykanie się z dzieckiem następowało tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,
• ograniczeniu kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość
• zakazie porozumiewania się na odległość,
• orzeczeniu o rzadszej niż dotychczas intensywności kontaktów z dzieckiem.

W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszamy do kontaktu z kancelarią adwokacką – nasi adwokaci od spraw rodzinnych są do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy i Siedlec, natomiast prowadzone przez nas sprawy obejmują teren całej Polski.