Separacja – kiedy i na jakich zasadach?
Wiele osób często staje przed trudnym wyborem związanym z rozstaniem z osobą, której wcześniej przyrzekało wspólne życie aż do śmierci. Dzieje się tak w między innymi przypadku narastania konfliktów w życiu codziennym, zdrady jednego z małżonków bądź w wyniku tak zwanej różnicy charakterów.
W takim stanie rzeczy najczęstszym rozwiązaniem jest złożenie w sądzie pozwu rozwodowego, o czym była mowa w wcześniejszych publikacjach (np. ROZWÓD – co należy wiedzieć i jak się przygotować do sprawy rozwodowej). Jednakże adwokat od spraw rodzinnych z kancelarii adwokackiej w Warszawie i Siedlcach podkreśla, że ustawodawca przewidział również możliwość wystąpienia do sądu, aby orzekł separację pomiędzy małżonkami. Poniżej przedstawimy okoliczności, w których możliwe jest orzeczenie separacji oraz skutki takiego rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim orzeczenie separacji nie powoduje definitywnego zakończenia związku małżeńskiego. Można wskazać, że jest to rozwiązanie przejściowego, które albo spowoduje poprawę relacji pomiędzy małżonkami, a tym samym kontynuowanie związku, albo doprowadzi do ostatecznego rozstania w postaci orzeczenia rozwodu.
Z uwagi na wyżej wskazany „tymczasowy” charakter separacji, żaden z małżonków nie może zawrzeć nowego małżeństwa, która to sposobność aktualizuje się dopiero w momencie prawomocnego orzeczenia rozwodu.
Ponadto z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprost wynika, że orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast, jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy. Adwokat Warszawa od prawa rodzinnego wskazuje, że wspomniane skutki orzeczenia separacji (takie jak orzeczenia rozwodu) charakteryzują się ustaniem wzajemnych praw i obowiązków, szczegółowo określonych w art. 23-30 KRO.
Kolejnym istotnym skutkiem separacji jest powstanie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej, która powstaje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że do momentu zniesienia separacji małżonkowie nie są uprawnieni do uchylenia ani zmiany obowiązującego ich przymusowego ustroju rozdzielności. Powoduje to, że każdy z małżonków zarządza swoim własnym majątkiem, a wszelkie zobowiązania powstałe po dniu orzeczenia separacji obciążają tylko małżonka, który dane zobowiązanie zaciągnie. Adwokat Siedlce zwraca uwagę również na fakt, iż w tym przypadku może dojść do podziału majątku wspólnego małżonków zgromadzonego w trakcie trwania małżeństwa, czy to na mocy orzeczenia sądowego, czy umowy zawartej pomiędzy małżonkami.
Wobec traktowania skutków separacji, tak jak rozwiązania małżeństwa przez rozwód, należy wskazać, że małżonkowie pozostający w separacji nie dziedziczą po sobie na podstawie ustawy, natomiast istnieje oczywiście możliwość dziedziczenia na podstawie sporządzonego testamentu. Powyższe znajduje wprost potwierdzenie w treści art. 9351 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, przepisów o powołaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje się do małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji.
Jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, w orzeczeniu o separacji Sąd musi rozstrzygnąć kwestię władzy rodzicielskiej nad nimi, kontaktów oraz określić w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci. Adwokat Warszawa wskazuje, że zgodnie z art. 62 § 1 zd. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki nie będzie miało zastosowania w przypadku, gdy dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji.
Aby orzeczenie separacji było możliwe musi zostać spełniona przesłanka „zupełnego rozkładu pożycia” małżeńskiego, która oznacza ustanie więzi małżeńskiej na płaszczyźnie duchowej, fizycznej oraz gospodarczej. Istotną różnicą w odniesieniu do rozwodu jest fakt, że zupełny rozkład pożycia nie musi być trwały, co jest oczywiste chociażby w perspektywie próby odbudowania relacji przez małżonków.
Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Prawnik od prawa rodzinnego z Siedlec zaznacza, że wymienione przesłanki negatywne skutkują tym, że w razie ich stwierdzenia, mimo istnienia zupełnego rozkładu pożycia, Sąd nie będzie władny do orzeczenia separacji. Natomiast w przypadku, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, Sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków
Aby zakończyć stan separacji małżonkowie muszą wystąpić do Sądu z żądaniem zniesienia separacji bądź w przypadku, gdy rozpad pożycia małżeńskiego jest zupełny i trwały mają możliwość zakończenia swojego małżeństwa poprzez rozwód.
W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszamy do kontaktu z adwokatami od prawa rodzinnego z kancelarii adwokackiej – adwokaci są do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec.
