Zapisanie dziecka do szkoły bez zgody drugiego rodzica
Niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, gdy rodzice żyjący w rozłączeniu nie są w stanie porozumieć się co do istotnych spraw dotyczących ich wspólnego małoletniego dziecka. Równie często pojawiają się przypadki, kiedy jeden z rodziców nie wyraża zgody na pewne działania, które w swej istocie niewątpliwie służą zapewnieniu jak najlepszego dobra małoletniego, a motywacja jaka kieruje sprzeciwiającym się rodzicem ogranicza się jedynie do prowadzenia prywatnych potyczek z drugim z rodziców lub przemawia za tym zwyczajna chęć robienia na przekór.
Jedynym z przykładów tzw. istotnych spraw dotyczących małoletniego, który bardzo często jest na kanwie sporów rodzicielskich jest wybór szkoły oraz szeroko pojętego kierunku edukacji. Adwokat od spraw rodzinnych wskaże, co dzieje się w przypadku braku porozumienia (przy zachowaniu pełnej władzy rodzicielskiej obydwojga rodziców nad małoletnim bądź nieograniczonej władzy rodzicielskiej w tym zakresie) co do placówki edukacyjnej i co ma zrobić rodzic, pod którego codzienną pieczą znajduje się dziecko.
Zgodnie z art. 97 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. W braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Adwokat rodzinny podkreślą, iż należy przy tym bezwzględnie pamiętać, że władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.
Tak więc rodzice obowiązani są porozumiewać się co do sposobu załatwienia poszczególnych kwestii, jak również mają obowiązek uzgadniania ogólnego kierunku wychowania dziecka i załatwiania innych jego spraw, natomiast rzeczony obowiązek dotyczy jedynie spraw istotnych.
Czym zatem właściwie są istotne sprawy dziecka?
Do takich spraw należą m.in.: wybór imienia dziecka, wybór szkoły i przyszłego zawodu dziecka, decyzje co do leczenia go, wyjazdu za granicę na stałe, jego obywatelstwa itp. Do istotnych praw dziecka zaliczono podjęcie decyzji w sprawie złożenia wniosku o paszport dla małoletniego dziecka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 153/11), a także rozstrzygnięcie o miejscu pobytu dziecka (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r., III CZP 21/12).
W braku porozumienia między rodzicami rozstrzyga sąd opiekuńczy. Artykuł 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi podstawę wydawania przez sąd rozstrzygnięć tylko „w sprawach dziecka”. W doktrynie podkreśla się, że rola sądu opiekuńczego, działającego na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jest przede wszystkim mediacyjna, w tym sensie, że sąd ten powinien nakłaniać rodziców do uzgodnienia stanowisk. Warto mieć na uwadze, że szczególny charakter orzeczenia zapadłego w tym trybie zastępuje tylko wolę rodziców z powodu jej rozbieżności, zatem rodzice mogą po jego zapadnięciu powziąć wspólnie odmienną decyzję (por. B. Dobrzański, w: Dobrzański, Ignatowicz, Komentarz KRO, 1975, s. 666; A. Zieliński, Sądownictwo opiekuńcze, s. 216).
Uzasadnienie okoliczności, które usprawiedliwiają wyrażenie zastępczej zgody sądu powinny być dość szczegółowo omówione, przy jednoczesnym wskazaniu, że motywacja rodzica, który wyraża nieustanny sprzeciw nie jest podyktowana dobrem dziecka. Niewątpliwie znaczenie ma również charakter, temperament i osobowość dziecka, fakt czy szkoła jest publiczna czy prywatna (w tym akceptacja ponoszenia kosztów wyrażona przez obydwoje rodziców bądź wyraźna deklaracja uiszczania kosztów przez rodzica pierwszoplanowego), odległość od domu (organizacja dnia rodzica czyniącego pieczę codzienną wobec obowiązków zawodowych, w związku z tym odwożenie/przywożenie z placówki ma znaczenie w tym zakresie), szeroki wybór zajęć dodatkowych, języki wiodące, liczebność klas, dobór kadry nauczycielskiej, statystki egzaminacyjne. Wobec wyżej wspomnianego w przedmiotowej kwestii mamy duże pole do argumentacji. Nie należy zapomnieć, że kluczowe jest tylko dobro dziecka, a nie ambicja rodzica i tylko w taki sposób sprawę będzie oceniał sąd. Dla sądu istotą będzie gwarancja podjętych działań i dokonanych wyborów, aby dobro było zapewnione na najwyższym poziomie, oczywiście przy uwzględnieniu możliwości finansowych i organizacyjnych rodziców małoletniego.
Zważając na wyżej przedstawione, w razie braku porozumienia z drugim rodzicem co do wyboru szkoły należy złożyć wniosek do sądu rejonowego wydziału rodzinnego i nieletnich według właściwości miejsca zamieszkania małoletniego, o zastępcze wydanie zgody – wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka. Do przedmiotowego wniosku należy dołączyć, m.in.:
– odpis aktu małżeństwa,
– odpis aktu urodzenia dziecka,
– odpis wniosku dla drugiego rodzica (tzw. uczestnika postępowania).
Dodatkowo do wniosku należy dołączyć szereg innych dowodów, które są zależne od okoliczności konkretnej sprawy i których prawidłowy dobór może przekonać sąd do podjęcia decyzji. Ponadto opłata sądowa od w/w wniosku wynosi 100 zł i uiszcza się ją na rachunek właściwego sądu.
W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszamy do kontaktu z kancelarią adwokacką prawa rodzinnego – nasi adwokaci od spraw rodzinnych do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec, natomiast prowadzone przez sprawy obejmują teren całej Polski.
Zapraszamy również do zapoznania się z naszą publikacją dotyczącą zmiany nazwiska dziecka:
