Minimalna kwota alimentów – jak wyliczyć alimenty na dziecko?

Bardzo często Klienci zwracają się do naszej Kancelarii z pytaniami czy istnieje minimalna kwota alimentów, jaką może orzec sąd wobec rodzica, który nie sprawuje na co dzień opieki nad dzieckiem oraz czy rodzic może być zwolniony z ich płacenia, jeżeli znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

W pierwszej kolejności wypada podkreślić, że zgodnie z art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

W związku z powyższym, co do zasady, do osiągnięcia pełnoletności przez dziecko uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego jest w zasadzie niemożliwe.

Natomiast rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Tym samym adwokat od spraw rodzinnych wskazuje, że w zasadzie minimalna kwota świadczenia alimentacyjnego nie istnieje. Ustawodawca uzależnił bowiem zakres świadczeń alimentacyjnych od:

• usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz
• zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Ważne! Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Adwokat od rozwodów podkreśla, że w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają:

• świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, podlegające zwrotowi przez zobowiązanego do alimentacji;
• świadczenia, wydatki i inne środki finansowe związane z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej;
• świadczenie wychowawcze (Program Rodzina 500+)
• świadczenia rodzinne;
• rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Program Mama 4 plus);

Każdorazowo więc określenie wysokości świadczenia alimentacyjnego wymaga ustalenia:

• w jakim zakresie potrzeby uprawnionego do alimentów mogą być zaspokojone przez zobowiązanego do ich uiszczania;
• przesłanki obowiązku alimentacyjnego (niedostatek, niemożność samodzielnego utrzymania się przez dziecko).

Usprawiedliwione potrzeby

Powszechnie uznaje się, że zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb zapewni uprawnionemu godną egzystencję, a nie tylko biologiczne przeżycie (minimum egzystencji). Nadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem usprawiedliwione potrzeby oznaczają zarówno te materialne, jak i niematerialne.

Ważne! Usprawiedliwione potrzeby każdego człowieka kształtują się inaczej i uzależnione są od indywidualnych cech uprawnionego, tj. od wieku, stanu zdrowia, zawodu, dotychczasowej stopy życiowej.

Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego związane są na przykład z:

• utrzymaniem miejsca zamieszkania,
• wyżywieniem,
• odzieżą,
• leczeniem,
• higieną osobistą,
• zainteresowaniami kulturalno-społecznymi (zajęciami dodatkowymi)
• itp.

W przypadku małoletnich dzieci świadczenia alimentacyjne zmierzają również do zapewnienia im prawidłowego rozwoju fizycznego i duchowego. Usprawiedliwione potrzeby dziecka są związane z kształceniem, aktywnością fizyczną, zapewnieniem odpowiednich rozrywek, ochroną praw osobistych i majątkowych dziecka, pielęgnacją (małego dziecka) itd.

Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego

Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego wyznaczają takie zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu sił fizycznych, zdolności umysłowych i wykształcenia. A zatem, czego bardzo często osoby zobowiązane do płacenia alimentów nie biorą pod uwagę – nie zawsze możliwości te pokrywają się z rzeczywistymi zarobkami i dochodami uzyskiwanymi w danym czasie przez zobowiązanego (!).

W praktyce naszych adwokatów wielokrotnie zdarzało się, że przy odpowiednio dobranej argumentacji sąd ustalał możliwości zarobkowe rodzica w wysokości nawet parokrotnie przewyższającej uzyskiwane wynagrodzenie. Wszystko więc zależy od właściwego uzasadnienia swojego stanowiska i przedstawienia stosownych wniosków dowodowych.

Ustalając możliwości zarobkowe zobowiązanego należy brać pod uwagę nie tylko wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności gospodarczej, lecz także wszelkiego rodzaju premie, dodatki do wynagrodzenia, nagrody, świadczenia z funduszów socjalnych itp. Nie można pomijać środków uzyskiwanych na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenia, o dzieło).

Dodatkowo oceniając możliwości majątkowe zobowiązanego należy uwzględnić jego aktywa, w tym nieruchomości i rzeczy ruchowe, akcje, obligacje, odsetki od sum pieniężnych, zbiory kolekcjonerskie itp.

Dla zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego zobowiązany może być zobligowany do sprzedaży wartościowych składników swojego majątku (np. dla ratowania zdrowia lub życia dziecka).

Niezależnie od powyższego, sąd rozstrzygając w zakresie alimentów powinien brać pod uwagę również usprawiedliwione wydatki zobowiązanego oraz obowiązki alimentacyjne ciążące na nim względem innych osób, głownie po to, aby wykonanie zobowiązania nie doprowadziło do niedostatku (niemożności zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb).

Forma świadczenia alimentacyjnego

Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych. Mogą to być zatem świadczenia majątkowe – wyrażone w pieniądzu lub w naturze. Wybór postaci świadczeń odpowiadać powinien celowi, jakiemu służy obowiązek alimentacyjny, a także uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku.

W razie sądowego dochodzenia alimentów ich podstawową postacią są miesięczne świadczenia pieniężne.

Reasumując, nie istnieje ani minimalna, ani maksymalna kwota świadczenia alimentacyjnego. Wszystko zależy od indywidualnych okoliczności dotyczących zarówno dziecka, jak i zobowiązanego do uiszczania alimentów. Może być to zarówno kwota 500 zł a w innych okolicznościach 20.000 tys. złotych miesięcznie. Rozstrzał pomiędzy wartościami jest ogromny i każdorazowo wymaga odpowiedniego ustalenia. Dlatego tak ważne jest, aby skonsultować się z prawnikiem, który po przeanalizowaniu całokształtu okoliczności będzie w stanie doradzić takie działania, aby dobro dziecka zostało zapewnione i zagwarantowane na najwyższym możliwym do zrealizowania poziomie.

W razie jakichkolwiek dodatkowych wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa rodzinnego, zapraszamy do kontaktu z kancelarią adwokacką od spraw rodzinnych – nasi adwokaci są do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec, natomiast prowadzone przez sprawy obejmują teren całej Polski.