Testament – Zapis windykacyjny

W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Adwokat od spadków z kancelarii adwokackiej w Warszawie podkreśla, że przedmiotem zapisu windykacyjnego może być:

• rzecz oznaczona co do tożsamości;
• zbywalne prawo majątkowe;
• przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;
• ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności;
• ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej.

W związku z powyższym można wskazać, że zapis windykacyjny polega na tym, że na podstawie konkretnego zapisu w testamencie dokonanego przez spadkodawcę, wskazana osoba – czy to spadkobierca, czy osoba nie należąca do kręgu spadkobierców – nabywa z chwilą otwarcia spadku dany przedmiot należący do testatora. Oczywiście istnieje możliwość przeznaczenia paru przedmiotów na rzecz konkretnej osoby, jednakże w tym przypadku będą one traktowane jako osobne zapisy windykacyjne.

Ponadto możliwość ustanowienia zapisu windykacyjnego istnieje tylko w przypadku sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego (o formach testamentów pisaliśmy m.in. we wcześniejszych publikacjach: Formy testamentu (1) – testamenty zwykłe oraz Formy testamentu (2) – testamenty szczególne).

Ustawodawca przewidział również przypadku, w których zapis windykacyjny umieszczony w testamencie będzie bezskuteczny. Prawnik od spraw spadkowych wskazuje więc, że zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Ponadto, jeżeli przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia.

Dodatkowo, co istotne, zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Natomiast, jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny. Adwokat z kancelarii prawa spadkowego podkreśla, że nie dotyczy to jednak przypadków, w których ziszczenie się warunku lub nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku.

Spadkodawca może również obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny, a więc w tym przypadku spadkodawca może zobowiązać zapisobiercę testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej oznaczonej osoby.

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących przedstawionej materii bądź innej dotyczącej spraw z zakresu prawa spadkowego, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią prawa spadkowego – nasi adwokaci od spadków są do Państwa dyspozycji na terenie Warszawy oraz Siedlec.